SZLAK  >  GMINY  >  SZCZEGÓŁY
Tarnów
Założony w 1330 r. Tarnów aż do XVIII w. był miastem prywatnym. Swój największy rozkwit zawdzięcza hetmanowi wielkiemu koronnemu Janowi Tarnowskiemu, który uczynił go miastem nowoczesnym i bogatym, uznawanym obecnie za Perłę Renesansu.

W dobie rozbiorów był to trzeci co do wielkości - po Lwowie i Krakowie - ośrodek miejski w Galicji. Trzeci również pod względem roli, jaką odegrały galicyjskie miasta w czasie Powstania Styczniowego. Stąd wysyłano transporty broni, medykamentów, pieniędzy oraz ochotników. Tu również przywożono rannych powstańców. Trafiali oni do tarnowskiego szpitala, który słynął z doskonałego oddziału chirurgiczno-operacyjnego i świetnych lekarzy. W pewnym momencie liczba leczonych tu rannych była jednak tak duża, że szpital nie był w stanie ich obsłużyć. Z pomocą przyszedł wówczas książę Roman Sanguszko, weteran powstania listopadowego i sybirak, który w rodowym pałacu w podtarnowskich Gumniskach urządził lazaret. Otaczający go park sprzyjał rekonwalescencji i wielu powstańców, przejętych gościną Tarnowa, pozostało tu już na zawsze, z zapałem oddając się pracy w majątku Sanguszków lub na rzecz mieszkańców jako prawnicy, medycy, przedsiębiorcy.

Ważnym miejscem pamięci o Powstaniu Styczniowym w Tarnowie jest Stary Cmentarz, gdzie znajduje się monumentalna mogiła powstańców 1863 r., których tarnowskim lekarzom nie udało się już uratować, bądź tu zażyczyli sobie pochówku. Swój kształt mogiła zawdzięcza rodzinie jednego z powstańców, która ustawiła piramidę z brył piaskowca, a na niej tablice z nazwiskami niektórych pochowanych żołnierzy. Łącznie spoczywa tu trzydziestu powstańców z różnych stron Polski. Mogiła Powstańców do dziś jest miejscem, któremu tarnowianie oddają najwyższą cześć, a zapalenie tu znicza w Dzień Wszystkich Świętych traktowane jest jako obowiązek. Warto dodać, że w 1963 r. na stulecie Powstania, zinwentaryzowano wszystkie groby Starego Cmentarza zaznaczając specjalną tabliczką miejsca pochówku powstańca.

Podobnie jak w Krakowie, również w Tarnowie władze austriackie początkowo biernie przyglądały się ruchliwości powstaniowej. Wzrastająca presja caratu zmusiła ich jednak do większej aktywności i wyłapywania udających się do Królestwa, bądź z niego wracających. Miejscem internowania powstańców był m.in. Hotel Krakowski znajdujący się przy zbiegu ulic Wałowej i Krakowskiej. To tu trafił m.in. Marian Langiewicz (drugi dyktator powstania), pochwycony wraz ze swoją adiutantką Henryką Pustowójtówną w pobliskim Szczucinie, gdzie przedarł się po Bitwie pod Grochowiskami.

Do Tarnowa kursują z Krakowa liczne autobusy, busy oraz pociągi. Bardzo szybko można tam również dojechać wybudowanym już fragmentem autostrady Kraków - Rzeszów.
Nigdy nie dowiemy się ilu dokładnie powstańców zginęło z rąk zaborców. Przesiedlono lub zesłano na Syberię około 40 tysięcy Polaków. Kolejne 10 tysięcy uciekło z kraju

Stary cemntarz w Tarnowie jest jednym z tych miejsc, które nie pozwalają nam zapomnieć o krwi przelanej za wolność Polski

Mogiły powstańców na tarnowskim Starym Cmentarzu bardzo łatwo rozpoznać. Wszystkie są oznakowane tablicami z brązu przedstawiającymi herb Powstania Styczniowego

W dawnym Hotelu Krakowskim przetrzymywano gen. Mariana Langiewicza. Wcześniej budynek miał opinię szulerni i jaskini hazardu

Pałac Sanguszków był przez wiele miesięcy tymczasowym szpitalem dla rannych powstańców uchodzących do Galicji. Dziś mieści się tu Zespół Szkół Ekonomiczno-Ogrodniczych

ta informacja posiada w swojej galerii zdjęć:  5  na stronach:  1
wstecz



              Strona Małopolskiego Szlaku Powstania Styczniowego